ABD Avrupa Ordusu’nun eski bir komutan generaline göre, Kerç Köprüsü’nün uydu görüntüsü, ‘yakın zamanda onarılamayacak’ düzeyde hasar gördüğünü gösteriyor. Fotoğraf: VANTOR/Reuters

Rusya ile işgal altındaki Kırım’ı birbirine bağlayan köprünün kısmen yıkılması, Putin’in Xi ve Trump ile görüşmesinden günler önce bariz bir utanç kaynağı oldu
Ukrayna’nın gece boyunca Kerç karayolu köprüsüne düzenlediği saldırı, haftalar, hatta belki de aylar süren askeri operasyonların ve yıllar boyu devam eden endüstriyel gelişimin zirvesidir. Bu süreçte Kiev, kendi seyir füzelerini ve uzun menzilli insansız hava araçlarını geliştirdi.
Yıkım tam anlamıyla gerçekleşmedi, çünkü demiryolu köprüsü hâlâ ayakta ve bir hattı hizmet veriyor. Ancak bu saldırı, Vladimir Putin’in Shenzhen’de Donald Trump ve Xi Jinping ile görüşmesinden iki gün önce Rusya için bariz bir utanç kaynağı oldu.
ABD Avrupa Ordusu’nun eski komutan generallerinden Ben Hodges’a göre, karayolu köprüsünün bir bölümünün çökmesi ve üzerindeki destek kemerinin kaybı, “yakın zamanda onarılamayacak” düzeyde bir hasar anlamına geliyor.
Rusya ile Kırım’ın doğusunu birbirine bağlayan 19 kilometrelik (12 mil) ve 3,6 milyar dolarlık (2,7 milyar sterlin) bu karayolu köprüsü 2018’de tamamlandı. Proje, Putin ile yakından ilişkilendiriliyor ve 2014’teki Kırım ilhakını sağlamlaştırmak için yarımadaya bir ikmal hattı açma çabalarının bir parçasıydı.
Rus liderin, inşaat tamamlandıktan sonra alkışlayan işçiler tarafından karşılanarak turuncu bir kamyonla Kırım’a girdiği anlar videoya kaydedilmişti. Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov o dönemde, “Bu projeyi bizzat Putin başlattı,” demişti.
Bu, Putin’in Ukrayna’ya yönelik tam ölçekli işgalinden dört yıl önceydi. İşgal, Rusya’nın Kırım’daki konumunu daha da güvensiz hale getirdi, ancak güç dengesindeki değişimin etkileri henüz tam olarak hissedilmiyor.
2022’de Rusya, Ukrayna’nın her yerini bombalayabiliyordu; Kiev ise özellikle bu kadar siyasi açıdan hassas ve stratejik bir hedefe saldırabilecek güce sahip uzun menzilli Batı füzelerinden mahrum bırakılmıştı.
Bunun yerine Ukrayna, 2022’de köprüyü bir kamyon bombasıyla patlatmaya çalışmış, bir yıl sonra da deniz insansız hava aracıyla saldırı düzenlemişti. Ancak ikisi de uzun vadeli bir hasara yol açmamıştı. Ancak 2026’nın başlarında Ukrayna’nın kendi uzun menzilli insansız hava araçları ve seyir füzeleri geliştirilince, köprüyü tamamen etkisiz hale getirecek bir saldırı mümkün oldu.
Volodymyr Zelenskyy Salı günü yaptığı açıklamada, iki günlük saldırıların doruk noktası olan köprüye yönelik operasyonların, Ukrayna yapımı Neptune ve Flamingo FP-5 seyir füzelerini, Palianytsia roket insansız hava araçlarını ve Hollandalı üretici Destinus’un Ruta seyir füzelerini içerdiğini belirtti. Destinus, bu operasyonda yer aldığı teyit edilen tek yabancı silah şirketi.
Ukrayna başkanı, bunun “birkaç hafta boyunca yürütülen” bir operasyonun “yedinci aşaması” olduğunu söyledi. Radarlar, karıştırma ekipmanları ve hava savunma sistemleri aşamalı olarak etkisiz hale getirilerek saldırı koridorları açıldı.
Bu arada Rusya, giderek bir köprüler savaşı haline gelen bir mücadeleye başlamıştı bile. Moskova, Ekim ayının başlarında Kiev’in yoğun kuzey ve güney köprülerine saldırarak başkente ve ülkenin diğer büyük şehirlerine yönelik genişletilmiş kampanyasının bir parçasını tamamladı.
Rusya cephede ilerleme kaydetmekte zorlanıyor ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’ye göre Ekim ayında rekor düzeyde 50.000 asker öldürüldü veya ağır yaralandı. Rusya’nın çabaları, Ukrayna’nın elektrik, ısıtma ve su tedarikini kesmeye odaklanmış durumda; ancak köprü saldırıları, hedef listesinin umutsuz bir çaresizlikle genişlediğini gösteriyor.
Yine de Kremlin, bu genişlemeyi Ukrayna’nın karşılık verebileceği bir dönemde seçti. Savaşı destekleyen Rus askeri blogger Military Informant, Ukrayna’nın “ateş gücünde eşitliğe” sahip olduğunu ve Kerç karayolu köprüsünü iki günlük hava saldırısıyla yıktığını belirtiyor. Blogger, “Demiryolu bölümünün de bir sonraki hedef olmasının imkansız olmadığını” ekliyor.
Herhangi bir durumda, köprüye yönelik daha fazla saldırının hem onarımını engellemesi hem de Kırım’a ikmal yapmayı zorlaştırması neredeyse kesin. Köprünün hem demiryolu hem de karayolu kısımlarının tamamen kesilmesi, Moskova’yı Rostov’dan Kırım’a uzanan ve zaten aylardır Ukrayna insansız hava aracı saldırılarının hedefi olan R-280 kara otoyoluna mahkum edecek.
Hodges uzun zamandır Kırım’ın savaşın belirleyici cephesi olabileceğini savunuyor, çünkü “Kırım’ın Putin için ne ifade ettiği” önemli. Hodges, Ukrayna’nın köprüyü yıkarak ve R-280 üzerinde ateş kontrolü sağlayarak “Rus işgalini sürdürülemez hale getirmeye” çalışması gerektiğini ekliyor.
Ancak ikmal hattının sıkıştırılması yavaş bir süreç olsa da siyasi faydaları daha hızlı hissedilebilir. Hodges’a göre, karayolu köprüsünü yıkmak, “Rus zaferinin kaçınılmaz olduğu veya Kırım’ın onlara ait olduğu anlatısını daha da zayıflatıyor.” Yine de Trump, Perşembe günü Putin ve Xi ile yapacağı görüşmede bu olayı gündeme getirmeyebilir.
Tehlike, çıkmaza girmiş bir savaşı sona erdirme çaresizliği içinde her iki tarafın da daha fazla tırmanışa gitmesidir. Ancak Shenzhen’deki görüşmelerden dışlanan Zelenskyy’nin, hem Trump’a hem de Putin’e Ukrayna’nın hâlâ kozları olduğunu hatırlatmaktan başka seçeneği yoktu.
Rusi düşünce kuruluşunda Rusya uzmanı olan Emily Ferris, Ukrayna’nın askeri-endüstriyel kompleksinin aylardır hazır olduğunu, bu nedenle Kerç Köprüsü saldırısının zamanlamasının yalnızca siyasi olarak yorumlanabileceğini söylüyor.
“Bunu yağmurlu bir gün için saklamışlardı ve o gün geldi,” dedi.
[…] İlginizi Çekebilir: Ukrayna’nın Kerç Köprüsü saldırısı, Kiev’in hâlâ kozları olduğunu kanıtlıyor → […]