CENEVRE – Eleştirmenlerin “öldürücü robotlar” olarak adlandırdığı otonom silah sistemleri için bağlayıcı kurallar üzerine müzakerelerin başlatılıp başlatılmayacağı, 16 Kasım’da Birleşmiş Milletler (BM) genel merkezinde tartışılacak. Bu tartışma, bu tür silahların savaş alanlarında giderek daha fazla kullanıldığına dair endişelerin artmasıyla geliyor.
Orduların, hedefleri daha hızlı ve daha isabetli bir şekilde tespit edip vurarak savaş yeteneklerini artırmak amacıyla yapay zekâdaki patlamadan faydalanmaya çalışmasıyla savaş sanatı köklü bir dönüşüm yaşıyor.
Ancak aktivistlerden BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ve Papa XIV. Leo’ya kadar uzanan çok sayıda ses, yaşam ve ölüm yetkisini tamamen otonom makinelere devretmenin tehlikelerine karşı uyarıda bulundu.
Uluslararası Kızılhaç Komitesi’nin (ICRC) Silahlar ve Dövüş Yürütme Birimi Başkanı Laurent Gisel, yapay zekâdaki gelişmelerle birlikte “otonom silahların düzenlenmesi ihtiyacının yeni bir aciliyet kazandığını” belirtti.
Rusya’nın Ukrayna’daki savaşında tamamen otonom insansız hava araçlarını ölümcül bir şekilde kullandığı bildirilirken, Ukrayna’nın kendi savunma sanayisi de otonom “insansız hava aracı sürüleri” geliştirmeye çalışıyor.
İnsan Hakları İzleme Örgütü, bu hafta Cenevre’de yapılacak olan Geleneksel Silahlar Sözleşmesi’nin (CCW) BM Gözden Geçirme Konferansı’nın, kararlı bir eylem alamazsa sivilleri “tehlikeli bir şekilde riske atacağını” söyledi.
Konferans, yasal olarak bağlayıcı kurallar üzerine müzakerelerin başlatılıp başlatılmayacağına karar vermek üzere 128 ülkeyi bir araya getirecek.
Ancak birçok devlet daha sıkı kuralları desteklese de, nükleer silahlar gibi diğer gelişmiş askeri yeteneklerde olduğu gibi, teknolojiye sahip olan ülkeler ellerinin bağlanmasından çekiniyor.
Ekim ayında BM Genel Kurulu’nda 163 devlet, otonom silahları düzenleyecek kurallar üzerine müzakereler çağrısı yapan bir kararı kabul etti.
Beş ülke – Amerika Birleşik Devletleri, Rusya, Belarus, İsrail ve geçen hafta yapay zekâ destekli yeni bir torpido sistemiyle övünen Kuzey Kore – bu kararı reddetti.
Fransız Uluslararası İlişkiler Enstitüsü’nden Laure de Roucy-Rochegonde, İran, Suudi Arabistan ve “özenle beslenen bir belirsizlik” politikası izleyen Çin dahil dokuz ülkenin çekimser kaldığını belirtti.
Washington, bağlayıcı olmayan bir belge geliştirmek için beş yıllık bir süreç önerirken, sivil toplum kuruluşları ve ICRC bir yıllık bir zaman çizelgesini savunuyor.
2023 yılında Guterres ve ICRC Başkanı Mirjana Spoljaric Egger, devletleri 2026’dan önce otonom silahları yasaklamaya çağırmıştı.
ICRC, iki tür otonom silahın yasaklanmasını talep ediyor: “öngörülemeyen otonom silahlar” ve doğrudan insanları hedef almak üzere tasarlanmış veya kullanılan silahlar.
Önde gelen uluslararası güçlerin karşı çıkışı göz önüne alındığında, gözlemciler bu hafta bağlayıcı kurallar üzerine müzakerelerin başlatılması konusunda bir anlaşmaya varılmasının pek olası olmadığını söylüyor. AFP


[…] Çekebilir: BM’de ‘Öldürücü Robotlar’ İçin Kurallar Tartışılacak → BENZER […]