Eğer işiniz sizi günün büyük bir bölümünde masada oturmaya zorluyorsa, iş gününün sonunda kendinizi kaskatı ve bitkin hissedebilirsiniz.
İşte o anda, “egzersiz yapmak için enerji toplamak bunaltıcı görünebilir,” diyor zihniyetin davranış üzerindeki etkisini inceleyen davranış psikoloğu Danielle Boles. Peki ya bu zihniyeti tamamen tersine çevirebilseydiniz?
“Diğer zihniyet ise şöyle olurdu: ‘Bütün gün oturdum, hareket etmek için sabırsızlanıyorum,’” diyor Boles. Her iki durumda da durumun aynı olduğunu, sadece yaklaşımın farklılaştığını ekliyor.
Egzersize yaklaşımınız gerçekten önemli. Sadece bu zihniyeti değiştirmek bile sizi düzenli bir spor yapan kişiye dönüştürmenin önemli bir adımı olabilir.
2021’de yayımlanan bir çalışmada Boles, bir egzersiz dersine katılan ve eğlence, rahatlama ve sosyal bağ kurmaya odaklanmaları söylenen kişilerin, egzersizle ilgili genel halk sağlığı tavsiyeleri alanlara kıyasla derse katılmayı daha az ihmal ettiklerini buldu.
Diğer araştırmalar ise egzersizdeki başarılarınızı kendinize takdir etmenin iyi alışkanlıklar oluşturmanıza yardımcı olabileceğini gösteriyor. Stanford Üniversitesi’nden doktora öğrencisi Octavia Hedwig Zahrt’ın 2023’te yayımlanan bir çalışması için, fiziksel aktivitelerini takip etmeyen 162 orta düzeyde aktif yetişkin katılımcı seçildi ve onlara adımlarını ölçmek için saatler verildi. Bu yaygın bir deney tasarımına sahip olsa da, çalışmanın özel bir yönü vardı: Bazı katılımcılara doğru adım sayıları veren takip cihazları verilirken, diğerlerine adım sayısını yüzde 40 fazla veya eksik gösteren cihazlar takıldı.
Beş hafta sonra, eksik adım sayıları alan gruptakiler sadece özsaygılarının ve ruh sağlıklarının düştüğünü bildirmekle kalmadı, aynı zamanda kan basınçları ve kalp atış hızlarının arttığını, diyetlerinin ise daha fazla yağlı yiyecek tüketip daha az sebze yiyerek kötüleştiğini fark ettiler.
Zahrt, şimdi Avrupa Merkez Bankası’nda davranış bilimcisi olarak görev yapıyor ve psikologların bunu bazen “ne olursa olsun etkisi” olarak adlandırdığını söylüyor: “Eğer zaten bir alanda başarısız oluyorsam, o zaman ne olursa olsun, başka bir alanda bile denemeyeceğim.”
Buna karşılık, doğru adım sayıları alanlar ve fazla adım sayıları alanlar, beş hafta sonra aktivitelerini daha yeterli ve sağlıklı olarak algıladılar; daha sağlıklı bir diyete geçtiler, aerobik kapasitelerini geliştirdiler ve ruh sağlıklarında iyileşme yaşadılar, diyor Zahrt. Başka bir deyişle, egzersiz hakkındaki algılarında kendilerini daha iyi hissettiren bir unsur vardı ve bu da gelişimlerini etkiledi.
Zahrt, “Yeterli zihniyet onlara daha sağlıklı hissettirdi,” diyor, “ve bu da daha sağlıklı bir kimlik oluşumuna yol açmış olabilir. Bu kimlik de diğer sağlıklı yaşam alışkanlıklarını kolaylaştırmış olabilir.”
Utah Üniversitesi’ndeki Mountain West Önleme Araştırma Merkezi’nin direktörü Paul Estabrooks, yeni bir zihniyeti benimsemenin sadece aktif olmaya karar vermek kadar basit olmadığını, bu kimliğin kendinize uygun hissettirmesi gerektiğini söylüyor. Bunu teşvik etmenin bir yolu da kendinizi fiziksel olarak aktif olan benzer insanlarla çevrelemektir.
İster bir sokak basketbol takımına katılın, ister düzenli olarak arkadaşlarınızla yürüyüşe çıkın; sosyal destek motive edici olabilir, diyor Estabrooks.
Bath Üniversitesi’nden sosyal psikolog Bas Verplanken, kimlik ile egzersiz arasındaki ilişkinin iki yönlü olduğunu belirtiyor. Düzenli egzersiz yapmak zamanla kimliğinizi şekillendirebilir ve bu sporcu kimliği de sizi devam etmeye motive edebilir. Örneğin bir futbol kulübüne katılırsanız, kendinizi bir futbolcu olarak görmeye başlayabilirsiniz; bu da sizi oynamaya devam etmeye ve spor için daha fazla antrenman yapmaya teşvik edebilir.
Verplanken ayrıca bir “eylem odaklı zihniyet” oluşturmanın önemli olduğunu söylüyor. İşin sırrının, egzersizi otomatik hale getiren koşulları bilinçli olarak yaratmak olduğunu ekliyor.
En basit örnek, antrenman kıyafetlerinizi bir gece önceden hazırlamaktır. Ancak işten dönerkenki rotanızı değiştirip spor salonundan geçecek şekilde ayarlayabilir veya her sabah yürüyüşe çıkmak için sizi heyecanla bekleyen bir köpek edinebilirsiniz. Ya da bir komşunuzla akşam yemeğinden sonra yürüyüşe çıkmak için belirli bir saatte evinize gelme planı yapabilirsiniz.
Zahrt, kendi egzersiz rutini hakkındaki zihniyetini değiştirdiğini söylüyor. Artık işe bisikletle gitmek veya yürüyüş toplantıları yapmak gibi spor salonu dışındaki farklı fiziksel aktivite yöntemlerine dikkat ediyor. Artık evi temizlerken bunu bir angarya olarak görmüyor; bunun iyi bir egzersiz olduğunu düşünüyor.
Makale ilk olarak The New York Times’da yayımlandı.


[…] Çekebilir: Beyninizi Egzersizi Kucaklamaya ve Spor Rutinine Sadık Kalmaya Nasıl Eğitirsiniz? → BENZER […]